Migration:
African Perspectives

Koop hier je tickets

13.04.19

Koninklijk Instituut voor de Tropen
Amsterdam


With financial support of the European Parliament

Gezocht: banen voor Afrikaanse jongeren

Met een groeiend potentieel aan jongeren op het Afrikaanse continent reist de vraag naar duurzame oplossingen om hen aan het werk te helpen. Het Nederlandse ontwikkelingsbeleid focust momenteel vooral op het tegengaan van migratie. Er is echter geen enkel bewijs dat het stimuleren van groei leidt tot het afremmen van migratie. Integendeel. Economische groei zou juist leiden tot een toename van migratie. De Civic Engagement Alliance (een samenwerkingsverband van o.a. ICCO en Edukans) gaat, in het licht van recente onderzoeken over jeugdwerkgelegenheid en het creëren van banen, in op de vraag wat er dan wel moet gebeuren.

Afrika is het jongste continent ter wereld. De helft van de bevolking in Afrika is jonger dan 25 jaar. Tot 2035 komen er jaarlijks een half miljoen vijftienjarigen bij.  Per jaar zijn 18 miljoen banen nodig om die groeiende groep jongeren van werk te voorzien.

Gebrek aan werkgelegenheid en studiemogelijkheden in combinatie met slecht bestuur dwingen jongeren om geld te verdienen met een laag loon, vaak in de informele sector. Of om hun leven te wagen op gammele bootjes richting Europa.

Potentie in combinatie van jongeren en landbouw

Migratie is dus onontkoombaar. Volgens Civic Engagement Alliance ligt de nadruk van ontwikkelingsbeleid echter te sterk op het tegengaan van migratie, in plaats van op het vormgeven ervan. Georganiseerde emigratie, van geschoolde mensen, in plaats van een ongeregeld proces en de komst van ongeschoolde mensen. Dat vraagt om investeringen in opleidingskansen en werkervaringsplekken voor jongeren. En daarmee worden tegelijk  twee vliegen in één klap geslagen. Want dat we moeten kiezen voor jongeren in ontwikkelingsprogramma’s is op basis van het voorgaande duidelijk.

Kansen liggen met name in de landbouwsector. De landbouwsector in Afrika biedt een enorm potentieel. Volgens de Wereldbank heeft Afrika meer dan voldoende onontgonnen landbouwgebieden om de landbouwsector te laten groeien. Nu is de gemiddelde leeftijd van een boer in Afrika 60 jaar. Als jongeren de mogelijkheid krijgen zich hierin te ontwikkelen en agri-bedrijven op te zetten, zal dit een enorm vliegwieleffect op de economie hebben, ook voor andere sectoren. Kansen liggen in het verbeteren van productie door gebruik van nieuwe technologieën in de landbouw, zoals ICT voor betere weersvoorspellingen en precisielandbouw. Zo kan landbouw weer een aantrekkelijke sector worden voor jongeren.

4-staps benadering voor jeugdwerkgelegenheid

Om programma’s op te zetten die daadwerkelijk verandering teweeg brengen in jeugdwerkgelegenheid, geloven Edukans en ICCO in de volgende benadering:

  1. Jongeren begeleiden naar werk: jongeren hebben technische en sociale vaardigheden nodig die linken aan de arbeidsmarkt. Hiervoor is kwalitatief én innovatief beroepsonderwijs nodig en samenwerking met werkgeversorganisaties, zodat jongeren - via bijv. een stageplek - werkervaring op kunnen doen.
  2. Jongeren begeleiden naar ondernemerschap: jongeren moeten toegang hebben tot financiering voor startkapitaal om een eigen bedrijfje te starten. En ze moeten begeleiding kunnen krijgen, bijvoorbeeld in het schrijven van een business plan. Dit kan via business incubators.
  3. MKB’ers begeleiden om verder te groeien: het bedrijfsleven is dé grote banen katalysator. Opkomende bedrijven creëren nieuwe banen, waardoor er meer werkgelegenheid ontstaat. Zij worden echter belemmerd in hun groei omdat zij slechte toegang hebben tot financiering. Dit komt omdat ze tussen wal en schip vallen: te groot voor microkrediet en te klein voor investeringen van banken.
  4. Lobby: in lokale wet- en regelgeving moeten voorwaarden gecreëerd worden zodat het voor jongeren makkelijker wordt om een eigen bedrijfje te starten. Verder moeten jongeren zelf een stem krijgen in besluitvorming. We dragen bij aan bewegingen waarin jongeren zich emanciperen en zich laten horen richting overheden.

Uiteindelijk moeten Afrikaanse landen zelf de verantwoordelijkheid nemen voor het bevorderen van werkgelegenheid onder jongeren. Maar met steun van Nederlandse en andere overheden kunnen internationale maatschappelijke organisaties (zoals ICCO en Edukans verenigd in Civic Engagement Alliance) bijdragen met opleidingen, kennis, (investerings-)kapitaal en markttoegang.